انتخابات و رتبه شکاف جنسیتی در ایران

هر تلاشی در ساختار حقیقی و حقوقی ایران می‌تواند نه تنها رتبه شکاف جنسیتی در ایران را بهبود بخشد، بلکه بنا بر تجربه کشورهای توسعه یافته، نقش مستقیمی نیز در توسعه همه‌جانبه پایدار و متوازن به جای بگذارد.

جدیدترین گزارش مجمع جهانی اقتصاد رتبه شکاف جنسیتی ایران را بین ۱۴۴کشور جهان ۱۳۹ اعلام کرده است. در گزارش سال گذشته این رتبه در بین ۱۴۵ کشور جهان ۱۴۱ اعلام شده بود.

گزارش‌های یک دهه گذشته نیز از نزول رتبه ایران یا به عبارت دیگر افزایش شکاف جنسیتی در ایران حکایت دارد. بر اساس گزارش سال ۲۰۱۶ رتبه ایران نسبت به یک سال پیش یک رقم بهبود یافته است. آنچه در این گزارش مبنای ارزیابی قرار می‌گیرد‌،شاخص‌هایی از قبیل:آموزش، سلامت،کسب و کار، اقتصاد و سیاست است. در این گزارش، ایران در شاخص سیاست رتبه ۱۳۶، در اقتصاد ۱۴۰، در آموزش ۹۴ و در سلامت رتبه ۹۸را به خود اختصاص داده است. به عنوان مثال رتبه مشارکت سیاسی زنان ایران نسبت به سال گذشته سه رقم بهبود یافته است، یعنی از ۱۳۹ به ۱۳۶ ارتقا یافته است،که بهبود این شاخص یکی از دلایل بهبود یک رقمی رتبه ایران در گزارش مجمع جهانی اقتصاد است.

در واقع حضور بیشتراز ۶درصدی زنان ایران در مجلس شورای اسلامی دور دهم که تقریبا دوبرابر نرخ مجلس قبلی است و نیز به‌کارگیری زنان در رده‌هایی از مدیریت میانی باعث ارتقای شاخص مشارکت سیاسی زنان ایران شده است. البته در یک سال منتهی به پایان دوره چهارم شوراهای اسلامی شهروروستا چند نفر از زنان عضو شورا در شهرهای ایران، به عنوان رئیس شورا انتخاب شده‌اند. در مجموع این اقدامات به خصوص، افزایش نرخ حضور زنان در مجلس شورای اسلامی نقش موُثری در بهبود این رتبه داشته است.

نگاهی به تلاش‌های زنان ایران در انتخابات دور دهم ‌مجلس شورای اسلامی و تلاش‌های معاونت زنان ریاست جمهوری و تغییر رویکرد دولت یازدهم نسبت به ایجاد فرصت‌های بیشتر برای حضور زنان در مقدرات اساسی مملکت، باعث شد در این‌گزارش، فارغ از جهت‌گیری‌های آن که مجال مجزا برای انطباق آن با آمار رسمی ایران می‌خواهد، رتبه ایران مانند یک دهه گذشته کاهش پیدا نکند و این در نهایت امتیاز مثبتی برای جمهوری اسلامی ایران در جامعه جهانی خواهد بود و امید قرار گرفتن کشور را در ریل توسعه نیز بیشتر می‌کند.

تاُکید فعالان حوزه زنان مبنی بر توجه احزاب و جریان‌های سیاسی به حضور بیشتر زنان در لیست‌های انتخاباتی و نیز اصلاح قانون انتخابات مطابق با آنچه که به عنوان‌تجربه موفق کشور‌های دیگر به آن پرداخته می‌شود، بخشی از برنامه‌هایی است که می‌توان با گنجاندن آن در برنامه‌های توسعه و برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلند مدت نهادهای تصمیم‌گیر و تصمیم‌ساز کشور، از یک سو روند توسعه را قوت بخشید و از سوی دیگر شکاف‌های موجود علیه زنان را ترمیم کرد.

در واقع هر تلاشی در ساختار حقیقی و حقوقی ایران می‌تواند نه تنها رتبه شکاف جنسیتی در ایران را بهبود بخشد، بلکه بنا بر تجربه کشورهای توسعه یافته، نقش مستقیمی نیز در توسعه همه‌جانبه پایدار و متوازن به جای بگذارد.

از همین روی انتخابات فرصت مناسبی برای حضور زنان در مقدرات اساسی مملکت و تقویت فرآیند توسعه و در نتیجه تحقق اهداف چشم‌انداز جمهوری اسلامی ایران است .در واقع این بخشی از راهبرد جریان‌سازی عدالت جنسیتی است که در کنار اقدامات دیگر دولت‌های مستقر، زمینه بهبود شاخص‌ها و رفع تبعیض‌ها ی موجود علیه زنان را فراهم می‌آورد.انتخابات شوراهای شهر و روستا نیز یکی از ظرفیت‌هایی است که جریان‌های سیاسی و فعالان حوزه زنان و به خصوص احزاب می‌توانند از هم اکنون برنامه‌ریزی لازم را برای افزایش حضور زنان در عرصه مدیریت شهرها، روستاها و بخش‌ها داشته باشند.

به طور قطع و با توجه به تجربه حضور زنان در این سطح از مدیریت، از یک سو زنان در اصلاح روندها و رویکردهای حاکم بر مدیریت شهرها نقش تاثیرگذاری خواهند داشت و از سوی دیگر با حضور بیشتر زنان در این سطح از مقدرات شهرها، می‌توان از هم اکنون به نسلی از شهرداران زن در آینده شهرهای جمهوری اسلامی ایران اندیشید و برای آن برنامه داشت‌.

امید که با تلاش‌های فراکسیون زنان مجلس شورای اسلامی و معاونت زنان ریاست جمهوری، قانون انتخابات نیز مشابه کشورهای همجوار ایران، در راستای اعمال تبعیض مثبت برای حضور بیشتر زنان اصلاح شود؛ اصلی که نه تنها هیچ منافاتی با اهداف جمهوری اسلامی ایران و مبانی اعتقادی ما ندارد، بلکه در این اصول، از قضا واجد یکی از مترقی‌ترین دیدگاه‌هاست.

آذر معصومی، روزنامه همدلی

برچسب‌ها: ، ، ،