آشنایی با مفاهیم انتخاباتی

تقلب انتخاباتی- قسمت دوم و پایانی

دو خط مشی اصلی برای جلوگیری از تقلب انتخاباتی در جامعه عبارتند از: ۱) بازدارندگی از طریق پیگرد مستمر و مؤثر؛ و ۲) ترویج اخلاقیات و منع فساد. دو تاکتیک اصلی جلوگیری از تقلب را می توان به طور خلاصه، رازداری و فاش گویی عنوان کرد. رأی مخفی می تواند جلوی تهدید و خرید آراء را بگیرد و شفافیت در همه دیگر مراحل فرایند انتخابات به نظارت و پیشگیری از خیلی از مداخلات می انجامد.

 حق‌الناس:‌ تقلب انتخاباتی، دستکاری در انتخابات یا مهندسی انتخابات، عبارت است از دخالت غیرقانونی در روند یک انتخابات. تقلب، شمارش آراء و نتایج آن را تحت تأثیر قرار می دهد، چه با افزایش سهم آراء نامزد دلخواه، چه با کاهش سهم آراء نامزدهای رقیب، یا با هردو. قوانین تقلب انتخاباتی از کشوری به کشور دیگر متفاوت است.

تقلب انتخاباتی- قسمت اول

اکنون قسمت دوم این مطلب در ادامه انواع تخلفات انتخاباتی ارائه می‌شود:‌

۶.۱. انبوه ریزی برگه های رأی

ریختن آراء انبوه عبارت است از این که یک نفر بیش از یک برگه رأی در صندوق بیندازد. نامگذاری این عمل غیرقانونی به زمان قدیم باز می گردد که افراد برگه های رأی را دسته دسته در صندوق می انداختند.

۷.۱. ثبت نادرست آراء

بسیاری از انتخابات ها، برای مأموران غیرمتعهدی همچون فرصتی می نماید که آراء رأی دهندگان را جز آنچه هست گزارش کنند. رأی دهندگانی که از دیگران برای نوشتن یا ریختن رأی شان کمک می گیرند بویژه در معرض این خطر هستند که رأی شان از این طریق دزدیده شود. برای مثال، ممکن است به فردی نابینا یا بی سواد که نمی تواند برگه رأی را بخواند گفته شود که به کسی یا حزبی رأی داده است در حالی که در واقع به فرد یا حزبی دیگر رأی داده است. این مشابه سوء استفاده از رأی وکالتی است، اما در این مورد، فرد تصور می کند با کمک دیگران رأی داده است، نه این که دیگرای از طرف او رأی داده باشند. وقتی آراء توسط ابزارهای الکترونیکی یا مکانیکی ثبت شود، دستگاه رأی گیری می تواند به گونه ای دستکاری شود که رأی ریخته شده برای یک نفر برای فرد دیگر ثبت شود.

۸.۱. سوء استفاده از آراء وکالتی

آراء وکالتی به خاطر میزان اعتمادی که به فردی که قرار است وکالتاْ رأی بریزید وجود دارد، به طور خاص در مقابل تقلب انتخاباتی آسیب پذیرند. در کشورهای متعددی، اتهاماتی درباره خانه های سالمندان وجود دارد که از آنها خواسته شده «فرم رأی غیابی» پر کنند. وقتی فرم ها امضاء و جمع آوری می شوند، به طور مخفیانه به عنوان رأی وکالتی بازنویسی می شوند که در آن از فعالان حزبی یا دوستان و خویشان به عنوان وکیل نام برده شده است. این افراد که برای شخص رأی دهنده ناشناخته اند، رأی را به نفع فرد یا حزب مورد نظر خودشان می ریزند. این حیله معمولاْ برای آن دسته از ساکنان خانه های سالمندان که دچار زوال عقل یا پریشان-ذهنی هستند به کار گرفته می شود. در بریتانیا، نام این کار را «کشت و کار پدربزرگ ها و مادربزرگ ها» گذاشته اند. قانون به گونه ای اصلاح شد که از این به بعد افراد از این که رأی وکالتی شان برای بیش از دو نفر از غیر از اعضای خانواده عهده دار شود منع شوند.

۹.۱. نابودی یا نامعتبرسازی آراء

یکی از ساده ترین روش های تقلب انتخاباتی نابود کردن آراء یک نامزد یا حزب خاص است. این در دموکراسی های قرن بیست و یکم نامعمول است و به سختی در خور توجه دانسته می شود. اما در انتخاباتی که رقابت خیلی تنگاتنگ است، می توان با نابود کردن بی سروصدای تعداد کمی از برگه های رأی، نتیجه انتخابات را تغییر داد. نابودسازی پرسروصدای برگه های آراء می تواند یک انتخابات را نامعتبر سازد و باعث شود دوباره برگزار شود. اگر حزبی بتواند تعداد آراء خود را در رأی گیری مجدد بهبود بخشد، می تواند تا زمانی که اتهام انهدام برگه های رأی متوجه اش نشود، از آن سود ببرد.

روش دیگر این است که وانمود شود که رأی دهنده برگه رأی خود را نادرست استفاده کرده و در نتیجه، آن را بی اعتبار ساخته است. معمولاْ این کار با اضافه کردن یک علامت به برگه که با آن وانمود شود رأی دهنده به بیش از تعداد نامزدهای مجاز رأی داده است انجام می شود. انجام این کار بدون این که دیده شود برای تعداد زیادی از برگه های رأی دشوار خواهد بود.

۱۰.۱. دستکاری در دستگاه های رأی گیری الکترونیک

همه سیستم های انتخاباتی در معرض اشکالی از تقلب انتخاباتی هستند. انواع تهدیدهای احتمالی که دستگاه های رأی گیری در معرض آن قرار دارند می تواند از دیگر سیستم ها متفاوت باشند، از برخی بتوان جلوگیری کرد و برخی دیگر جدید باشند.

برخی از تقلب های  انتخاباتی که خاص دستگاه های رأی گیری الکترونیکی هستند در فهرست زیر آمده اند. پژوهش های اخیر نشان داده است که اگر یک فرد دارای سوء نیت به دستگاه رأی گیری دسترسی پیدا کند، فرایند دستکاری در دستگاه های رأی گیری الکترونیک بسیار ساده خواهد بود؛ مثل کارگذاشتن اجزای ارزان قیمت الکترونیکی موجود در بازار در داخل دستگاه.

· دستکاری در نرم افزار دستگاه رأی گیری برای اضافه کردن کد نادرست که تعداد کل آراء یا رأی های ریخته شده برای نامزدهای خاص را تغییر می دهد. گروه های ورزیده تقلب در انتخابات نشان داده اند این کار شدنی است. معمولاْ شرکت های خصوصی این دستگاه ها را می سازند و بسیاری از آنها به این بهانه که اسرار تجاری شان برملا خوهد شد، اجازه نمی دهند کدمنبع این دستگاه ها در دسترس بازرسی عمومی قرار گیرد.

· دستکاری در سخت افزار دستگاه رأی گیری برای اضافه کردن کد نادرست که تعداد کل آراء یا رأی به نامزدهای خاص را تغییر می دهد. راه اندازی برخی از دستگاه ها نیاز به کارت هوشمند دارد. با استفاده از کارت های هوشمند تقلبی می توان به به دفعات زیاد به آراء دسترسی پیدا کرد.

· سوء استفاده از دسترسی اجرایی به دستگاه توسط مسئولان صندوق نیز می تواند امکان رأی انداختن مکرر توسط افراد را فراهم سازد.

· نتایج انتخابات در یک منطقه که به وسیله اینترنت به ستاد مرکزی انتخابات ارسال می شود می تواند با حمله عوامل سر راه آسیب ببیند، مثلا با هدایت اطلاعات به یک سایت واسطه تا فرد مداخله گر بتواند به سرعت آراء را به نفع نامزد خاصی تغییر دهد و بلافاصله به ستاد انتخابات کشور بفرستد. همه آرائی که از طریق اینترنت فرستاده می شوند از زنجیره امانت و حفاظت بیرون می آیند و بر این اساس باید از آن با استفاده از کارت های حافظه و جعبه های فلزی لاک و مهر شده جهت انتقال به مرکز شمارش آراء کشوری حفاظت کرد. به منظور دسترسی به نتایج اولیه سرنوشت ساز می توان آراء کدگذاری شده را از طریق اینترنت فرستاد، اما نتایج رسمی تنها پس از قرار دادن در جعبه های مطمئن و ارسال آنها به مرکز اعلام شود.

۱۱.۱. غیرشخصی ساختن رأی دهنده

برخی مفسران مدعی هستند تقلب از طریق غیرشخصی سازی رأی دهند که از طریق آن کسی خود را به جای فرد دیگری که قانوناْ می تواند رأی دهد جا بزند، شایع است، اما اسناد و شواهد نشان می دهد مواردی از این قبیل بسیار نادر هستند.

۱۲.۱. آراء مصنوعی

به خصوص در نظام های سیاسی فاسد، ممکن است نظام رأی گیری چیزی بیش تر از فریبی ریاکارانه نباشد، چرا که مسئولان به سادگی نتیجه دلخواهشان را اعلام می کنند، گاه حتی بدون این که به خودشان زحمت شمارش آراء را بدهند. چنین کاری محکومیت بین المللی آن نظام را به دنبال دارد، اما رأی دهندگان معمولا چاره ای ندارند چرا که راهی برای برکناری »برنده» را از قدرت ندارند.

۲. تقلب انتخاباتی در قوه مقننه

تقلب انتخاباتی در مجالس نمایندگی نیز می تواند اتفاق بیفتد. برخی از اشکال تقلب که در انتخابات های سراسری مورد استفاده قرار می گیرد می تواند در مجالس هم به کار گرفته شود، به ویژه ارعاب و خرید رأی. با این همه، به علت این که تعداد رأی دهندگان به مراتب کم تر هستند، تقلب انتخاباتی در مجالس به جهات زیادی متفاوت است. برای «دور زدن» انتخابات، تعداد کم تری از افراد لازم است و در نتیجه، افراد خاصی را می توان مورد هدف قرار داد؛ چیزی که در مقیاس بزرگ تر غیرعملی است. برای مثال، آدولف هیتلر اختیارات دیکتاتوری خود را از طریق قانون توانمندسازی ۱۹۳۳ به دست آورد. او سعی کرد با بازداشت اعضای مخالف، اکثریت دوسوم آراء که برای تصویب قانون لازم بود را به دست بیاورد، هرچند این کار برای به دست آوردن اکثریت غیرضروری از کار در آمد. بعدها، مجلس مملو از اعضای حزب نازی شد که به تمدید آن قانون رأی دادند.

در بسیاری از مجالس، رأی گیری برخلاف رأی گیری مدرن که با رأی مخفی انجام می گیرد، علنی است. این می تواند باعث آسیب پذیرتر شدن آرای آنان شود، چرا که رأی آشکار یک نماینده می تواند توسط دیگران ردگیری شود. اما با این شیوه می تواند در عین حال از رشوه و تهدید محفوظ بماند، چرا که مردم و رسانه ها نسبت به سیاستمدارانی که به شیوه ای غیرمنتظره رأی می دهند مطلع می شوند. از آنجا که رأی دهندگان و احزاب حق دارند به سیاستمداران فشار وارد کنند که رأی خاصی بدهند، مرز بین فشار مشروع و تقلب آمیز خیلی روشن نیست.

همانند انتخابات عمومی، آراء نیابتی در معرض تقلب هستند. در برخی نظام ها، احزاب به نیابت از اعضای غایب در مجلس رأی می دهند. این می تواند باعث حفظ حق رأی نمایندگانی شود که از ورودشان به مجلس جلوگیری شده است، اما همچنین می تواند موجب شود حزب شان از آراء مخالف میل خودش جلوگیری کند. در برخی مجالس، رأی نیابتی جایز نیست، اما ممکن است سیاستمداران با تردستی دگمه های رأی را فشار دهند یا به طور غیرقانونی «آراء اشباحی» بریزند.

۳. جلوگیری

دو خط مشی اصلی برای جلوگیری از تقلب انتخاباتی در جامعه عبارتند از: ۱) بازدارندگی از طریق پیگرد مستمر و مؤثر؛ و ۲) ترویج اخلاقیات و منع فساد. دو تاکتیک اصلی جلوگیری از تقلب را می توان به طور خلاصه، رازداری و فاش گویی عنوان کرد. رأی مخفی می تواند جلوی تهدید و خرید آراء را بگیرد و شفافیت در همه دیگر مراحل فرایند انتخابات به نظارت و پیشگیری از خیلی از مداخلات می انجامد.

۱.۳. اخلاقیات

الگوهای رفتارهای رایج در یک اجتماع یا اخلاقیات، ابزار مؤثری برای جلوگیری از تقلب انتخاباتی به طور خاص و فساد به طور کلی هستند. یک نمونه خوب سوئد است که فرهنگ آن گرایشی نیرومند به ارزش های مثبت دارد که به سطح نازل فساد سیاسی در آن منتج شده است. تا همین اواخر، کانادا نیز از چنین شهرتی برخوردار بود. رسوایی داخل و خارج ۲۰۰۸ و رسوایی روبوکال ۲۰۱۱، پاکدامنی انتخاباتی کانادا را لکه دار کرد.

یک مزیت ترویج اخلاقیات سازنده به عنوان یک خط مشی بازدارنده این است که در مورد همه نظام ها و ابزارهای انتخاباتی مؤثر است. یک ضرر آن این است که اجرای سایر تلاش ها برای نظارت و پیشگیری را مشکل می سازد، چرا که اعضای اجتماع به طور کلی اعتماد بیش تر و درک کمتری نسبت به روش های تقلب دارند.

۲.۳. رأی مخفی

به عقیده بسیاری از صاحبنظران، رأی گیری مخفی، که در آن تنها رأی دهنده است که درباره رأی خود آگاه است، به واسطه جلوگیری از اعمال ارعاب یا تلافی جویی، بخش مهمی از تضمین انتخابات آزاد و منصفانه است. اما برخی دیگر اعتقاد دارند رأی مخفی، تقلب را (چون اثبات شمارش صحیح آراء را دشوارتر می کند) امکان پذیرتر می سازد و موجب کاهش مشارکت رأی دهندگان می شود. اگرچه رأی گیری مخفی گاه در یونان باستان اعمال می شد و بخشی از قانون اساسی ۱۷۹۵ آمریک بود، تنها در قرن نوزدهم رایج شد. به نظر می رسد برای نخستین بار در سال ۱۸۵۶ در مستعمره سابق بریتانیا (ایالت استرالیای کنونی) یعنی تاسمانیا اجرا شد و با آغاز قرن جدید، در همه دموکراسی های غربی رواج یافت. پیش از آن، چون همیشه می دانستند چه کسی به چه چیزی رأی داده، بسیاری از نامزدهای انتخاباتی با ارعاب و پرداخت رشوه عادت داشتند.

۳.۳. شفافیت

بیش تر روش های پیشگیری از تقلب انتخاباتی با شفاف سازی کامل فرایند انتخابات برای همه رأی دهندگان سروکار دارند؛ از اعلام نامزدی افراد تا رأی گیری و اعلام نتایج. نکته کلیدی در تضمین صحت بخش های مختلف فرایند انتخابات، زنجیره خلل ناپذیر امانتداری است.

برای جلوگیری از تقلب در اعلام نتایج، باید فهرست علنی از نتایج هر یک از محل های رأی گیری وجود داشته باشد. این تنها راهی است که رأی دهندگان از طریق آن بدانند رأی شان به طرز صحیحی با مجموع آراء نهایی تجمیع شده است.

نظام های رأی گیری سراسر آشکار، زمینه این که رأی دهندگان اطمینان حاصل کنند آراء شان درست شمرده شده است را فراهم می سازد. سازکار بلندخواندن آراء اثبات می کند آراء درست ثبت شده و همه آراء توسط افراد واجد شرایط ریخته شده است. با این همه، اعلام آشکار برگه های رأی نشان نمی دهد چه کسی به چه فردی رأی داده است تا راه را بر رأی اجباری یا تهدید باز کند. روش های سراسر آشکار شامل روش سوراخ کردن برگه ها و اسکن آنها می شود.

در بسیاری از موارد، برای جلوگیری از تقلب انتخاباتی و حصول اطمینان از صحت برگزاری انتخابات از ناظران انتخاباتی استفاده می شود. ممکن است از ناظران بین المللی (دوجانبه یا چندجانبه) برای نظارت بر انتخابات دعوت به عمل آید (شامل نظارت انتخاباتی شورای امنیت و همکاری در اروپا، هیأت های نظارت کشورهای مستقل مشترک المنافع، و نیز نظارت بین المللی سازمان داده شده توسط سازمان های غیردولتی مثل سازمان های شبکه دیده بانی انتخاباتی اروپا). برخی از کشورها به جای ناظران انتخاباتی دو یا چندجانبه بین المللی، از ناظران خارجی برای نظارت دعوت می کنند.

به علاوه، مجالس قانونگذاری کشورها معمولا نظارت بومی را مجاز می دارند که می توانند فعالان انتخاباتی (حامیان یک نامزد انتخاباتی) یا ناظران جامعه مدنی باشند. قوای مقننه کشورهای مختلف، اشکال گوناگونی از نظارت بین المللی یا بومی را مجاز می شمرند.

نظارت بر انتخابات با ابزارهای گوناگون بین المللی نیز توصیه شده است. مثلا در بند ۸ سند ۱۹۹۰ کپنهاگ آمده است که «کشورهای مشارکت کننده در سازمان امنیت و همکاری های اروپا اذعان دارند که حضور ناظران، اعم از خارجی یا داخلی، می تواند باعث ارتقای فرایند انتخاباتی در کشورهایی که انتخابات در آنها صورت می پذیرد شود. بنابراین، آنها از بسیاری از دیگر کشورهای کمیسیون امنیت و همکاری اروپا و هر مؤسسه یا سازمان خصوصی ذیربط دیگر که بخواهد در چارچوب قانونی بر فرایند انتخابات ملی آنها نظارت کند، برای نظارت بر انتخابات دعوت می کنند. آنها همچنین تلاش خواهند کرد دسترسی های مشابه به فرایندهای انتخاباتی سطوح فروملی را نیز فراهم کنند. چنین نظارت هایی تعهد دارند در فرایند انتخابات دخالت نکنند.»

منتقدان نشان داده اند که ناظران نمی توانند انواع معینی از تقلب انتخاباتی مثل تحت فشار قرار دادن رأی دهندگان معین یا دستگاه های اخذ رأی دستکاری شده را شناسایی کنند.

۴.۳. نشانه های آماری

اشکال گوناگون آماری می تواند نشانه تقلب انتخاباتی باشد، مثل آماری که بلافاصله پس از خروج از محل اخذ رأی از رأی دهندگان اخذ می شود. چنین آمارگیری اگر خوب انجام شده باشد می تواند به عنوان ابزاری برای کشف تقلب انتخاباتی به کار گرفته شود. اما این آمارگیری ها هنوز خیلی دقیق نیستند. مثلا در جمهوری چک، برخی از رأی دهندگان از اذعان به این که به حزب کمونیست رأی داده اند بیمناک یا شرمسارند (آمارگیری پس از رأی گیری سال ۲۰۰۲ میزان آراء حزب کمونیست را ۲ تا ۳ درصد کم تر از نتایج واقعی نشان داده بود).

وقتی انتخابات ها به واسطه انبوه ریزی آراء مغشوش شده باشند (مثل انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال های ۱۹۹۶ و ۱۹۹۸)، حوزه های رأی گیری متأثر از این نوع تقلب، مجموع آراء به طور غیرعادی بالایی را برای یک نامزد معین نشان می دهد. با رسم نمودار تعداد آراء آن حوزه ها نسبت به درصد کل آراء (مجموع نتایج حوزه های رأی گیری در طیفی از جمعیت معینی از رأی دهندگان)، درجه انحراف از توزیع منحنی زنگدیس، نشان دهنده میزان تقلب است.

انبوه ریزی آراء به نفع یک نامزد معین بر نسبت آراء در مقابل توزیع مجموع کل آراء برای او و دیگر نامزدها به طور متفاوتی اثر می گذارد: این تفاوت می تواند با یک سنجش کمی، میزان آراء تقلبی را نشان بدهد. همچنین، این توزیع های نامتعارف گاه خود را در درصدهای دارای عدد گرد شده نشان می دهد. شمار زیاد برگه های رأی باطله، آراء بیش از حد زیاد یا آراء بیش از حد کم هم از دیگر نشانه های بالقوه تقلب انتخاباتی به شمار می آیند.

۵.۳ پیگرد قانونی

در کشورهای دارای قوانین قوی و نظام های قضایی مؤثر، می توان علیه کسانی که متهم به تقلب انتخاباتی هستند دادخواهی قانونی به عمل آورد، اما قدرت بازدارندگی اقدام قانونی ممکن است کافی نباشد. اگرچه کیفرهای در چنگال قانون قرار گرفتن ممکن است سخت باشد، پاداش های موفقیت می تواند ارزش خطر کردن را داشته باشد. پاداش های یادشده طیفی گسترده، از انعقاد قراردادها تا سلطه بر تمامی یک کشور، را در بر می گیرد.

اکنون در آلمان مطالبه برای اصلاح این قوانین در جریان است، چون دادخواهی ها می تواند توسط مجلس جدید اطاله شود، و معمولا هم چنین است. در ایالات متحده چنین موردی در ایالت پنسیلوانیا اتفاق افتاد که بیل ستینسون انتخابات را با آراء تقلب آمیز غیابی برد. دادگاه حکم کرد که به جای او، رقیبش به سنای ایالتی برود. در فیلیپین، گلوریا ماکاپاگال آرویو، رئیس جمهور سابق، در سال ۲۰۱۱ به اتهام ارتکاب به جنایت به علت خرابکاری انتخاباتی در انتخابات سراسری ۲۰۰۷ آن کشور دستگیر شد. او متهم به تبانی با مسئولان انتخابات برای پیروزی حزبش در سنای ایالت میندانائو بود که از طریق آن نتیجه انتخابات تغییر کرده بود.

۶.۳. بی عیب بودن دستگاه های رأی گیری

یک روش برای تأیید درست کار کردن دستگاه های رأی گیری، آزمایش موازی است؛ فرایند استفاده از مجموعه ای از نتایج که با نتایج به دست آمده از دستگاه مقایسه می شود. آزمایش موازی را می توان پیش یا در حین انتخابات انجام داد. در حین انتخابات، یک نوع از آزمایش موازی عبارت از VVPAT است. این روش تنها زمانی مؤثر است که شمار بزرگی از رأی دهندگان اثبات کنند که رأی مورد نظرشان هم با نتایج دستگاه و هم با نتایج برگه های رأی تطابق دارد.

در روز انتخابات، شمار قابل توجهی از دستگاه های رأی گیری را می توان به طور تصادفی از محل های اخذ رأی برای آزمایش برگزید. با این کار می توان تقلبات بالقوه یا دستکاری در دستگاه ها را بازرسی کرد، مگر این که نرم افزار دستکاری شده تنها پس از حادثه ای معین مثل استفاده یک رأی دهنده از ترکیب خاصی از تکمه ها شروع به تقلب کند (یا وقوع تقلب توسط دستگاه تنها در زمانی اتفاق بیفتد که شخصی آن ترکیب را استفاده نکند که نیازمند دسترسی های درونی بیش تر اما رأی دهندگان کمتری است).

شکل دیگر آزمایش، «آزمایش منطق و دقت» است، یعنی آزمایش دستگاه های رأی گیری  پیش از انتخابات  که در آن آراء آزمایشی معین می کند که درست کار می کنند یا نه.

روش دیگر حصول اطمینان از درست کار کردن دستگاه های رأی گیری الکترونیکی، سنجش و تأیید نرم افزار به طور مستقل است. به محض این که نرم افزار تأیید شد، امضاء کدها می تواند تضمین کند که نرم افزار مورد تأیید با آنچه در روز انتخابات استفاده می شود یکسان است. بعضی کارشناسان عقیده دارند این گواهی در صورتی که در دسترس عموم و با منابع باز باشد مؤثر خواهد بود.

فرایندهای آزمایش و گواهی هایی که در معرض عموم و با نظارت نامزدها انجام گیرد می تواند شفافیت روندهای انتخاباتی را ارتقاء بخشد. آزمایش و گواهی، می تواند از تبدیل دستگاه های رأی گیری به یک جعبه سیاه که رأی دهندگان نتوانند مطمئن شوند شمارش آراء درست انجام می گیرد یا نه، جلوگیری کند.

یک روش که مورد بحث قرار گرفته این است که شرکت های تولیدکننده دستگاه ها، منبع کدهای خود را عرضه کنند تا آراء در معرض دید دانشمندان کامپیوتر قرار گیرد. این باعث می شود منابع بیرونی بتوانند نسبت به کارکرد درست دستگاه ها اطمینان حاصل کنند.

دانشنامه آزاد ویکیپدیا

برگردان به فارسی توسط گروه ترجمه «حق الناس»

برچسب‌ها: ، ، ، ،